Openingstoespraak Dorpshuis Langezwaag,

Opening.
Geachte aanwezigen, college van B&W, provinciale vertegenwoordigers van het Sociaal Investeringsfonds en Landelijk Gebied, vertegenwoordigers van het Oranjefonds, Prins Bernhard Cultuurfonds, fonds Bolsward-Dronrijp, VSB fonds Friesland, P.W.Jansen’s Friesche Stichting, Fundatie Van den Santheuvel Sobbe, woningbouwvereniging Welkom, de Rabobank, Plaatselijk Belang en Sportvereniging Langezwaag, vertegenwoordigers van de bedrijven die hebben meegewerkt aan de bouw van dit dorpshuis en de pers en media vertegenwoordigers.
Uit naam van het dorpshuisbestuur

ALLEN VAN HARTE WELKOM BIJ DEZE MIJLPAAL EN FEESTELIJKE OPENING VAN DIT DORPSHUIS IN LANGEZWAAG.

Toespraken
- voorzitter, tot stand komen van het dorpshuis
- wethouder De Boer,
- Plaatselijk Belang
- Sportvereniging
- Welkom

Om 11.00 uur zal wethouder De Boer buiten de officiële openingshandeling verrichten.

Vervolg mededelingen
Bij deze een woord van dank aan het bedienend personeel en onze huisfotograaf, fotografie Wolter Jetten, die deze historische dag voor het nageslacht belangeloos vastlegt.

Toespraak
Dan wil ik nu beginnen met mijn toespraak, de uiteenzetting van de bouw van dit dorpshuis.
Het jaar 2000 was voor iedereen een mijlpaal om mee te maken. Echter voor Langezwaag bleek in de loop van dat jaar dat café Sweagen dicht zou gaan. Een negatieve mijlpaal in dit geval. Het tastte weer een stukje van de leefbaarheid van het dorp aan. Weer een stukje achteruitgang van het voorzieningenniveau van het platteland.
In de loop van het jaar 2000 kwamen er bij Plaatselijk Belang vragen van inwoners van het dorp, over het ontbreken van zaalruimte voor de diverse verenigingen. Hierop heeft Plaatselijk Belang onderzoek gedaan naar de mogelijkheden. Drie mogelijkheden zijn toen onderzocht.
- uitbreiding bij de sportlocatie
- eventueel aanbouw bij de consistorie
- eventueel voorlopig ruimte te gebruiken bij de nieuwe eigenaar van het café, zolang hij niet wist wat hij er mee ging doen.
In de laatste twee mogelijkheden zag PB echter zelf te veel beperkingen en deze zijn toen afgevallen.

Bij de sportlocatie zag Plaatselijk Belang meer mogelijkheden, ook vanwege de sportzaal waarin de school eens per twee jaar een podium op bouwt voor de feestelijke ouderavond.
Met de toenmalige stichting sportzaal hebben we toen der tijd ook al afspraken kunnen maken om bij een eventuele toneelavond de sportzaal voor een paar weken beschikbaar te krijgen.
Daarnaast was de sportvereniging ook bereid nieuwbouw naast de kantine toe te staan.
De grondgedachte vanuit Plaatselijk Belang is ook altijd geweest dat het project door de gezamenlijke partijen gedragen moest worden en we elkaar er mee konden versterken.
Er is toen een bouwcommissie samengesteld die zich ging bezighouden met een ontwerp, zodat we vervolgens een raming konden maken en bij de gemeente subsidie konden aanvragen.
Inmiddels waren we al 2002.
Vanaf die tijd gingen er twee dingen spelen.
Ten eerste:
Vanuit de leden van de bouwcommissie ontstond de wens toch een eigen podium in het gebouw te krijgen, zodat er meer mogelijkheden voor gebruik zouden ontstaan. De stichting sportzaal kon ons echter niet meer bieden, immers men werd dan te veel beperkt in het gebruik van de zaal. Logisch.
Ten tweede:
De sportkantine heeft een piramidevormig dak. Het was vanuit dat opzicht logisch om de nieuwbouw van het dorpshuis in dezelfde stijl te ontwerpen om een passend geheel te verkrijgen.
Deze twee belangen conflicteerden echter met elkaar. Toneel spelen onder een piramidevormig dak geeft te veel beperkingen. En de hoogte van het gebouw werd hiervoor te gering.
We kwamen er met elkaar niet uit en het werd al 2004. De bouwcommissie van toen stierf een zachte dood.

Doarpswurk was inmiddels ook benaderd om ons te adviseren. Van daaruit kwam het advies om op basis van het eerste ontwerp alvast de bouwkosten te ramen om zodoende wel de benodigde subsidie bij de gemeente aan te vragen, zodat dat traject in gang gezet kon worden.
Hiermee wist de toenmalige commissie wel raad. Ontwerper van toen en aannemer kwamen uit op € 630.000,=.
Verder wees Doarpswurk enkele overgebleven commissieleden (ook leden van Plaatselijk Belang) op het belang het ontwerp vanuit multifunctioneel gebruik samen te stellen, en daarbij het aanzicht van het gebouw vooreerst buiten beschouwing te laten. Dit aanzicht remde het proces namelijk teveel.

Er werden nieuwe mensen benaderd mee te denken over het gebouw. Toen ontstonden de schetsen van wat aan de grondslag lag van dit gebouw. Het was inmiddels 2005.
De kernleden van de commissie, zogezegd de mensen welke er altijd in zijn blijven geloven, kwamen in de jaren ook vragen tegen van: hoe komt het met de exploitatie?; wordt het één beheersvorm met de Sportvereniging of ieder zijn eigen?; hoe moet het dorpshuis gerund worden? enz.,enz. Allemaal zaken die niet direct beantwoord konden worden, simpelweg omdat we dit niet wisten en nog moesten uitvinden.
Doordat het proces langzaam verliep, werd echter één ding zeer duidelijk: Schuldenvrij bouwen! Er zorg voor dragen dat de exploitatielasten niet verhoogd werden met het aflossen van een lening.
Geweldig nieuws kwam er in 2005 van de gemeente Opsterland. Er werd ons een subsidie verleend van € 400.000,=. Die was binnen. Dit bood perspectief.


Inmiddels had de commissie het duidelijke beeld gekregen om een dorpshuis te bouwen dat uit meerdere ruimten bestaat, die door meerdere gebruikers tegelijk te gebruiken zijn. Onze ontwerper van het eerste uur kon zich niet met dit plan verenigen en meldde ons, mede gezien de tijd die hij al in het vorige ontwerp had gestoken, niet verder te willen. Erg jammer, maar nog altijd is er onze dank dat hij tot zover heeft meegewerkt aan het plan.
De commissie heeft de voorbereidingen voor het dorpshuis toen eerst laten rusten.

Het was begin 2007 dat ik werd gebeld door Berend v/d Molen. Als steunlid van een raadsfractie meldde hij mij dat men zich afvroeg waarom het toch niet opschoot met het dorpshuis.
Er waren namelijk signalen dat de gemeente mogelijk de subsidie zou intrekken. Dit zou een gemiste kans voor Langezwaag zijn. Ik heb hem toen gevraagd of hij de zaak mee wou oppakken. We hebben daarna Hennie Brander en Reinder Benedictus gevraagd, omdat we een seintje kregen dat zij ook wel bestuurlijk actief wilden worden.
We hebben toen als één van de eerste acties een Stichting Dorpshuis Langezwaag opgericht, zodat we daarmee andere subsidies konden aanvragen.
Samen met het sportbestuur en wethouder De Boer zijn er toen een aantal gesprekken geweest. Hierin zijn de verschillende eigendomssituaties van het gebouwencomplex onder de loep genomen. Er is toen het voorstel gekomen om hierin eenheid te verkrijgen. Na de realisatie zullen alle gebouwen eigendom van de gemeente worden. Hieraan gekoppeld zijn afspraken over het onderhoud voor de toekomst gemaakt.

Vervolgens hebben we het schetsontwerp verder uitgewerkt. We hadden toen dus twee ontwerpen, genoemd plan A en B. Omdat we het gebouw tegen de sportkantine wilden bouwen en omdat er na de realisatie van het dorpshuis overdracht van alle gebouwen zal plaatsvinden, moesten we wel de goedkeuring hebben van de sportvereniging. De plannen zijn daarop in een ledenvergadering ter stemming gebracht, waarbij de commissie haar voorkeur had uitgesproken voor plan B. Hiervoor hebben de leden van de sportvereniging ook gekozen. De leden waren het met ons eens, dat we deze kans in de toekomst niet gauw weer zullen krijgen. Men was wel van mening dat het dorpshuis onafhankelijk van de sportvereniging zou moeten draaien en waar mogelijk zou moeten samenwerken.

Met de subsidie aanvragen ging het daarna voorspoedig. We schreven de hierna genoemde fondsen aan en de volgende bedragen werden verleend.
Provincie Fryslan Landelijk gebied 50.000,=

Provincie Fryslan SIF 50.000,=
Oranjefonds 25.000,=
VSB fonds Friesland 15.000,=
Fonds Bolsward-Dronrijp 5.000,=
P.W.Jansen,s Friesche Stichting 1.500,=
Fundatie Van denSantheuvel Sobbe 1.700,=
Prins Bernhard Cultuurfonds 2,500,=

We wilden graag een beweegbaar podium in het dorpshuis, zodat we onder het podium stoelen konden opslaan en de podiumruimte ook als zaal kunnen gebruiken. Kosten € 15.000,=. We benaderden voor dit doel de Rabobank Gorredijk. Wat we niet hadden verwacht, was dat we het volledig gevraagde bedrag ontvingen. Geweldig!!
Met woningbouwvereniging Welkom hebben we ook contact gezocht met de vraag of zij iets voor ons konden betekenen. Men gaf aan de aannemersbegroting te kunnen controleren en men kon ons adviseren op het gebied van energiebesparing. Van beide zaken hebben we dankbaar gebruik gemaakt.
Daarnaast bood Welkom aan de meerkosten van een energiezuinige verwarmingsinstallatie voor haar rekening te nemen.
Hiermee hebben we de lucht/water warmtepomp kunnen aanschaffen. De bijdrage van Welkom vertegenwoordigd een waarde van bijna € 15.724,=. Grandioos!

Inmiddels was de raming van de bouwkosten van € 630.000,- uit 2004 achterhaald. Door gestegen bouwkosten en grondstofprijzen kwamen we nu uit op € 675.000,=.
Een negatief verschil van bijna € 95.000,= met de verleende subsidies en bijdragen. Dit bedrag was voor ons té groot om met zelfwerkzaamheid in te vullen.
Na overleg en met een goed verhaal zijn we toen weer naar de gemeente Opsterland gegaan, met het verzoek om nog eens € 50.000,= subsidie te verlenen. Dit verzoek heeft de gemeente gelukkig ingewilligd.
Wij zijn de gemeente hier zeer erkentelijk voor. In één woord fantastisch. We hadden nu een budget van totaal € 630.700,=.
Het tekort van zo’n € 50.000 zouden we met zelfwerkzaamheid moeten invullen. Die uitdaging wilden we wel aangaan.

Verder hebben we nog de volgende financiële bijdragen gekregen:
Floralia feestcommissie ringleiding voor slechthorenden
Prijsvraag medewerker G.v/d Bij voor de jeugd
Toneelver.Nut en Genoegen
Diaconie voor de jeugd

In augustus 2008 kon na 8,5 jaar voorbereiding eindelijk de schop in de grond. De symbolische openingshandeling werd verricht door wethouder De Boer. Na 14 maanden hard werken door de bedrijven en vrijwilligers is dit nu het resultaat.
Een prachtig gebouw met vier verschillende ruimten, waarvan twee met een schuifwand gescheiden kunnen worden. Het beweegbare podium waarop ik nu sta, is gerealiseerd. We hebben een energiezuinig gebouw met een lucht/water/warmtepomp en er is de nodige led-verlichting toegepast. We hebben een keuken die voldoet aan alle wettelijke eisen en een goede koel- en vriesruimte die we gezamenlijk met de sportvereniging gebruiken. De brandveiligheid is in het complete gebouw onder de loep genomen en hierop zijn in het bestaande gedeelte aanpassingen gedaan. En we hebben een stukje gezelligheid weten te creëren met en mooie bar en sfeervolle inrichting. Kortom, we zijn echt trots op dit gebouw!
De horecavergunning is inmiddels verleend. Hiervoor hadden we echter wel leidinggevenden nodig. Drie mensen beschikten inmiddels over de juiste papieren. Het bestuur bedankt Bonne v/d Bij, Benno v/d Akker en Siebe van Veenen voor hun medewerking hieraan.
Met de vaste vrijwilligers Vera ………. en Hans Scheepstra gaan we als bestuur de dienstverlening in het dorpshuis invullen. Met de verenigingen worden uiteraard ook afspraken gemaakt over het helpen in de bediening. We zullen het tenslotte samen moeten doen.

Inmiddels hebben de eerste activiteiten plaatsgevonden. Een buurtfeest, een verjaardagsfeest van een 80-jarige en de bloemententoonstelling van het floraliafeest. Alles zeer geslaagd. En vandaag wordt dan het podium voor het eerst gebruikt en vanmiddag zal de jeugdsoos @’soos zijn intrek in dit deel van het gebouw nemen. Vanavond sluiten we dan af met een feest met muziek en enkele voorstellingen.

Namens het Stichtingbestuur Dorpshuis Langezwaag dank ik nogmaals iedereen die aan de realisatie van dit dorpshuis heeft meegewerkt en ik dank U voor de aandacht.